[Vineyard & Winery Elf](https://pomoc.vineyardelf.com/index.md) / [VineyardElf](https://pomoc.vineyardelf.com/vineyardelf.md)

# [Próby dojrzałości - cukier, kwasowość i krzywa dojrzewania](https://pomoc.vineyardelf.com/proby-dojrzalosci-cukier-kwasowosc-i-krzywa-dojrzewania.md)

Na dwa-trzy tygodnie przed winobraniem zrywasz próbę gron, mierzysz cukier refraktometrem, a często też kwasowość i pH. Z kolejnych prób widać, jak szybko dojrzewa każda odmiana - i z tego wynika decyzja o dacie zbioru. Ekran **Próby dojrzałości** zbiera te pomiary w jednym miejscu i rysuje z nich krzywą dojrzewania.

**Ścieżka:** **VineyardElf › Próby dojrzałości › Dodaj próbę** (markę przełączasz u góry menu, ekran stoi obok Parcel i rzędów).

## Dodanie próby

Próbę najwygodniej zapisać od razu w winnicy, z telefonu - formularz pokazuje na start tylko to, co mierzysz zawsze: datę, parcelę, odmianę i cukier.

1. Zostaw rodzaj wpisu **Próba** (drugi rodzaj, **Zebrano**, opisujemy niżej).
2. Sprawdź datę - domyślnie jest dzisiejsza.
3. Wybierz parcelę. Jeśli rośnie na niej jedna odmiana, Elf wpisze ją sam; przy kilku odmianach pole podpowiada te z rzędów tej parceli.
4. Wpisz odczyt cukru i wybierz jednostkę: **°Bx, °Blg, °Bé, °Oe albo °KMW**. Elf zapamiętuje odczyt w tej jednostce, w której go podałeś, a na liście przelicza na jednostkę winnicy - możesz więc mierzyć starym refraktometrem w innej skali.
5. Wybierz **Zakres próby**: cała parcela, kilka rzędów albo punkt w rzędzie.
6. Zapisz. Przy serii pomiarów użyj **Zapisz i dodaj kolejną** - formularz zostawia datę, parcelę i zakres.

## Zakres próby

- **Cała parcela** - grona z całej parceli, jeden odczyt.
- **Kilka rzędów** - najczęstszy przypadek: przechodzisz kilka rzędów, zrywasz grona do jednego woreczka, zgniatasz i mierzysz raz. Zaznaczasz rzędy, z których były grona.
- **Punkt w rzędzie** - osobno **Początek**, **Środek** i **Koniec** jednego rzędu, żeby zobaczyć różnice w obrębie rzędu.

Rzędy do wyboru biorą się z modułu Parcele. Jeśli parcela nie ma jeszcze rzędów, zostaje zakres „Cała parcela”.

## Kwasowość, pH i masa jagód

Pod polem cukru jest przycisk **Więcej pomiarów (kwasowość, pH, masa jagód)**. Rozwija pola, których nie wypełnia się przy każdym obchodzie:

- **Kwasowość ogólna (g/l kw. winowego)**,
- **pH**,
- **Masa 100 jagód (g)** - spadek masy przy rosnącym cukrze zwykle oznacza, że jagody zaczynają więdnąć,
- **Skąd próba** - wielkość próby, na przykład „200 jagód z obu stron rzędu” albo „z 20 krzewów”, żeby kolejne próby zbierać tak samo,
- **Notatki**.

Wszystkie są opcjonalne. Elf pilnuje tu tylko sensu liczb: pH spoza zakresu 2-5 albo ujemna kwasowość nie przejdą zapisu.

## Krzywa dojrzewania

Każda odmiana ma swoją linię. Gdy tego samego dnia zapisałeś kilka prób jednej odmiany, na wykresie jest jeden punkt ze średnią, a pionowa kreska pokazuje rozrzut między najniższym a najwyższym odczytem.

Pod wykresem przy każdej odmianie widać ostatni odczyt i **dzienny przyrost cukru** policzony z dwóch ostatnich prób. Przykład: 21,4 °Bx i przyrost +0,3 °Bx dziennie oznacza, że do 23 °Bx zostało mniej więcej pięć dni.

Filtry nad wykresem pozwalają zawęzić go do parceli albo odmiany, wybrać rocznik i **nałożyć krzywą z innego rocznika** - wtedy od razu widać, czy ten rok idzie wcześniej niż poprzedni. Zeszłoroczna krzywa jest rysowana linią przerywaną, na tych samych dniach kalendarza. Przełącznik **Serie wykresu** zmienia widok z **Po odmianie** na **Po zakresie próby**, czyli pokazuje, która część winnicy dojrzewa szybciej.

## Zbiór zamyka krzywą

Gdy parcela jest zebrana, dodaj dla niej wpis **Zebrano** - najszybciej przyciskiem przy odmianie pod wykresem. Na wykresie pojawia się pionowa kreska w dniu zbioru, a odczyt cukru z ostatniej próby albo ze zbioru **podpowie się potem w metryczce nastawu**, więc nie przepisujesz liczby drugi raz.

Krzywa odmiany kończy się, kiedy zbiór jest zapisany na wszystkich parcelach, z których brałeś jej próby.

## Najczęstszy błąd

Odmianę z kilku parcel zbiera się zwykle parcelami, w odstępie kilku dni. Wpis **Zebrano** zapisany bez parceli zamyka od razu całą odmianę w roczniku - także te kawałki, na których grona jeszcze wiszą. Dlatego gdy niezebranych parcel jest więcej niż jedna, formularz poprosi o wskazanie parceli. Wybierz tę, którą faktycznie zebrałeś; reszta zostaje na krzywej, a pod wykresem zobaczysz plakietkę w rodzaju „zebrano 1 z 2 parcel” i przycisk do zapisania kolejnego zbioru.

Druga rzecz do zapamiętania: próba tej samej odmiany z już zebranej parceli, z datą późniejszą niż zbiór, nie trafia na krzywą - zwykle to pomiar moszczu albo pomylona data. W tabeli pod wykresem widzisz ją nadal.