Satelita robi zdjęcie Twoich parcel co kilka dni i nic za to nie płacisz. Elf liczy z tych zdjęć kondycję każdej parceli i pokazuje, jak zmienia się w sezonie. To nie zastępuje wyjścia w pole, ale podpowiada, którą parcelę obejrzeć najpierw.
Ekran znajdziesz w menu pod nazwą Satelita (NDVI), w marce VineyardElf.
Co jest potrzebne
- Bezpłatne konto Copernicus (Europejska Agencja Kosmiczna). Zakładasz je na dataspace.copernicus.eu, a potem w ustawieniach użytkownika tworzysz klienta OAuth i zapisujesz Client ID oraz Client Secret. Secret pokazuje się tylko raz.
- Dane dostępowe w Elfie: Ustawienia, sekcja Czujniki, blok Copernicus. Wpisujesz oba klucze, klikasz Zapisz i Testuj.
- Granice parcel narysowane w module Parcele i rzędy. Satelita liczy wskaźniki dokładnie z obrysu, więc parcela bez granic zostanie pominięta.
Potem nie musisz nic robić. Przy wejściu na ekran Elf sprawdza, czy pojawiły się nowe zdjęcia, i dopisuje je do historii.
Co pokazuje ekran
Wybór przelotu u góry to dni, w których satelita sfotografował Twoje parcele. Obok trzy liczby: data przelotu, średnie NDVI całej winnicy i średnie pokrycie bez chmur.
Wykres trendu jest najważniejszą częścią ekranu. Widać na nim, jak zmienia się kondycja każdej parceli i która odstaje od pozostałych. Puste kółko oznacza dzień, w którym parcelę zasłoniły chmury - taki punkt nie jest łączony linią, bo nie wolno go czytać jako zmiany w winnicy. Zakres przełączasz między 60 dniami, sezonem, całą historią i porównaniem sezon do sezonu.
Mapa pokazuje zdjęcie z dnia przelotu nałożone na Twoje parcele, na tle szczegółowego zdjęcia lotniczego. Do wyboru masz mapę NDVI w kolorach, naturalne barwy albo sam podkład. Suwak przezroczystości odsłania podkład, żeby łatwo było się zorientować w terenie.
Karta parceli zbiera liczby i oceny: NDVI ze średnią i zakresem, wodę (NDWI), wilgotność (NDMI) oraz pokrycie bez chmur.
Jak czytać wskaźniki
NDVI mówi o ilości zielonej, aktywnej masy liści. NDWI reaguje na wodę, NDMI na wilgotność roślinności. Spadek NDMI przy stabilnym NDVI bywa wczesnym sygnałem stresu wodnego.
Najważniejsza zasada brzmi: patrz na zmianę, nie na samą liczbę. Piksel satelity ma 10 metrów, a rzędy w winnicy są co 2,5 do 3 metrów, więc w takim pikselu widać w większości podłoże międzyrzędzia, a nie krzewy. Dlatego Elf pokazuje dwie oceny względne:
- Względem historii parceli - czy dzisiejsze NDVI jest słabsze czy mocniejsze niż zwykle o tej porze sezonu w poprzednich latach. Potrzeba do tego co najmniej pięciu porównywalnych przelotów, więc na początku zobaczysz “za mało historii”, dopóki nie pobierzesz historii wstecz.
- Względem innych parcel - miejsce w rankingu z tego samego przelotu i odchylenie od mediany winnicy.
Ocena ogólna ze stałymi progami jest tylko dodatkiem i możesz ją wyłączyć w ustawieniach widoku.
Kiedy Elf mówi, żeby mu nie wierzyć
To jest część, która odróżnia narzędzie uczciwe od ładnego. Elf sam oznacza sytuacje, w których jego liczby są słabą podstawą do decyzji:
- Chmury - przy pokryciu poniżej połowy parceli pojawia się ostrzeżenie, a punkt na wykresie zostaje pusty.
- Mała parcela - poniżej 0,5 ha do średniej wchodzi otoczenie parceli, więc pojawia się etykieta niskiej wiarygodności. To samo dotyczy parcel wąskich.
- Poza sezonem wegetacji - zimą i wczesną wiosną oceny słowne znikają, bo satelita widzi wtedy murawę w międzyrzędziach, a nie uśpione krzewy. Zostają same liczby i wyraźna informacja, co właściwie widać.
Historia wstecz i porównanie sezonów
Samoczynnie Elf sięga 60 dni wstecz. Żeby porównać ten sezon z poprzednimi, w panelu Historia wstecz na dole ekranu wybierasz 1, 2 albo 3 sezony. Elf pokaże zakres dat, liczbę parcel i szacunek, ile miesięcznego limitu Copernicus to zużyje - dla kilku małych parcel dwa sezony to zwykle kilkadziesiąt jednostek z 10 000 dostępnych w miesiącu. Pobieranie można przerwać, a pobrane dni zostają zapisane.
Gdy masz już dwa sezony, na karcie parceli pojawi się zdanie o NDVI sprzed roku w tym samym momencie sezonu, a na wykresie tryb porównania sezon do sezonu.
Nowa parcela i parcela wyłączona
Parcela narysowana po ostatnim przelocie nie ma jeszcze ani jednego zdjęcia, więc nie ma też własnej karty na ekranie. Elf pokazuje ją wtedy nad listą parcel, w ramce Nowa parcela bez zdjęć, razem z przyciskiem pobrania jej historii - nie musisz czekać na kolejny przelot satelity.
Parcela, którą wyłączyłeś w Parcele i rzędy, zostaje widoczna w już zapisanych przelotach z dopiskiem nieaktywna. Zdjęcie pamięta obrys z dnia, w którym powstało, więc historia się nie gubi, ale od razu widać, że ta parcela nie jest już prowadzona.
Strefy wigoru
Dla parcel od 0,5 ha (i wystarczająco szerokich) Elf policzy strefy wigoru: podział parceli na trzy części według kondycji, z kompozytu 30-dniowego. Strefy można wyeksportować do pliku GeoJSON albo KML i otworzyć w QGIS lub w programie do map zadań. Jeśli policzysz strefy także w kolejnym sezonie, mniej więcej w tym samym momencie (Elf zestawia tylko okna oddalone o najwyżej miesiąc w kalendarzu sezonu), pokaże, jaki procent powierzchni został w tej samej klasie - stabilny układ zwykle wynika z gleby, a zmienny raczej z pogody albo zabiegu.
Przy pikselu 10 metrów na małej parceli wychodzi kilkadziesiąt pikseli, więc strefy traktuj jako wskazówkę, gdzie przyjrzeć się bliżej, a nie jako mapę do maszyny.
Ranking przed falą upałów
Gdy prognoza na najbliższy tydzień przekracza ustawiony próg (domyślnie 35 stopni, dla gorących regionów warto ustawić 38), u góry ekranu pojawia się lista parcel uszeregowana według spadku wilgotności z ostatnich przelotów. To podpowiedź, od której parceli zacząć sprawdzanie sond i nawodnienia. Elf nie wysyła powiadomień - baner widać tylko po wejściu na ekran. Parcela dostaje wartość, gdy ma co najmniej dwa przeloty widoczne spod chmur, oddalone od siebie o nie więcej niż 45 dni - po dłuższej przerwie różnica opisywałaby zmianę pory sezonu, a nie przesuszenie.
Najczęstsze pytania
Ile to kosztuje? Dane są darmowe. Konto Copernicus ma miesięczny limit 10 000 jednostek przetwarzania, a zwykłe korzystanie z ekranu zużywa z niego ułamek.
Dlaczego nie ma nowych przelotów? Najczęściej z powodu chmur. Elf zapisuje tylko dni, w których choć jedna parcela była widoczna.
Czy zobaczę pojedyncze krzewy? Nie. Przy 10 metrach na piksel najmniejszy sensowny obiekt to parcela od około 0,1 ha.
Skąd Elf zna moje parcele? Z modułu Parcele i rzędy. Po zmianie granic nowe przeloty liczą się już według nowego obrysu.